Planowana jest transmisja Benefisu Jurija Hawryluka – ukraińskiego historyka, pisarza, publicysty, redaktora i fotografa z Podlasia na profilu na Facebooku Podlaskiego Instytutu Naukowego.

https://www.facebook.com/pninstytut

Benefis Jurija Hawryluka odbędzie się w niedzielę 26 kwietnia 2026 r. o godz. 15 w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bielsku Podlaskim (ul. Kazimierzowska 14).

Wydarzenie na Facebooku:

https://www.facebook.com/events/917027314664069

Więcej o wydarzeniu i o Juriju Hawryluku:

Zapraszamy do udziału!

Organizatorzy: Podlaski Instytut Naukowy, Związek Ukraińców Podlasia Союз yкраїнців Підляшшя, redakcja Ukraińskiego pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”

we współpracy z Miejska Biblioteka Publiczna w Bielsku Podlaskim i Skansen Kozliki Towarzystwem Przyjaciół Skansenu w Koźlikach

Wydarzenie jest współfinansowane ze środków Województwo Podlaskie, przy wsparciu Towarzystwa Przyjaciół Skansenu w Koźlikach.

Podczas odbywającego się w niedzielę 26 kwietnia 2026 r. w Bielsku Benefisu Jurija Hawryluka można będzie się obejrzeć wystawę „Jurij Hawryluk – poeta, badacz, redaktor, wydawca: wystawa książek i czasopism”.

Benefis Jurija Hawryluka – ukraińskiego historyka, pisarza, publicysty, redaktora i fotografa z Podlasia odbędzie się o godz. 15 w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bielsku Podlaskim (ul. Kazimierzowska 14).

Wydarzenie na Facebooku:

https://www.facebook.com/events/917027314664069

Więcej o wydarzeniu i o Juriju Hawryluku:

Jurij Hawryluk autorem kilku książek literackich, mieszczących utwory poetyckie i prozę w języku ukraińskim, zarówno w języku literackim, jak i miejscową gwarą ukraińską okolic Bielska Podlaskiego: В непроминаючому поході (Більськ Підляський 1986), Негербовії ґенеалогії (Більськ 1988), Голоси з Підляшшя (Париж – Львів – Цвікау 1999), Nechaj żywe Pudlasze!: Z pereżytoho i peredumanoho (Bilśk 2001), В павутинні життя (Більськ Підляський 2004), Хронологіон 2001-2011. Записки (Перемишль 2012). Jest członkiem Związku Pisarzy Ukrainy, jednym z zaledwie kilku mieszkających w Polsce.

Był redaktorem kilku ukraińskich wydawnictw periodycznych na Podlasiu, w tym wydawanego poza cenzurą w latach 80. XX w. periodyku „Osnowy”. W latach 90. XX w. był zaangażowany w wydawanie w Bielsku Podlaskim lokalnych periodyków: „U Siebie. Gazeta Bielska”, „Tygodnik Podlaski”. Od kilkudziesięciu lat jest redaktorem naczelnym Ukraińskiego Pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”, które w 2026 r. obchodzi jubileusz 35-lecia i jest najdłużej wydawanym periodykiem w historii Bielska Podlaskiego. Był założycielem ukraińskiego wydawnictwa „Dumka” w Bielsku Podlaskim. Jest autorem setek artykułów publicystycznych i popularno-naukowych zamieszczonych na łamach wielu periodyków w Polsce i za granicą.

Jurij Hawryluk jest uznanym badaczem-historykiem, absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, autorem wielu książek naukowych i popularno-naukowych takich jak: Z dziejów Cerkwi prawosławnej na Podlasiu w X-XVII wieku (Bielsk Podlaski 1993), „Ruś podlaska”. Podlasie w opisach romantyków (wyboru dokonał i opracował Jerzy Hawryluk, Bielsk Podlaski 1995), „Kraje ruskie Bielsk, Mielnik, Drohiczyn”. Rusini-Ukraińcy na Podlaszu – fakty i kontrowersje (Kraków 1999; 2 wyd. Bielsk Podlaski 2001), Podlasze. Śladami ruskiej przeszłości (Bielsk Podlaski 2000), Od wypraw Włodzimierza do Linii Curzona (Toronto-Białystok 2013), Kraina tura i żubra. Historia, kultura, zabytki ziemi bielsko-hajnowskiej (współautor, Puchły 2013). Jest również autorem i redaktorem wydanej niedawno monumentalnej antologii ukraińskojęzycznego piśmiennictwa Podlasia Krajina swojoho słowa (Bielsk Podlaski 2023). Jest autorem wielu artykułów naukowych.

Zapraszamy do udziału w benefisie!

Organizatorzy: Podlaski Instytut Naukowy, Związek Ukraińców Podlasia Союз yкраїнців Підляшшя, redakcja Ukraińskiego pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”

we współpracy z Miejska Biblioteka Publiczna w Bielsku Podlaskim i Skansen Kozliki Towarzystwem Przyjaciół Skansenu w Koźlikach

Wydarzenie jest współfinansowane ze środków Województwo Podlaskie, przy wsparciu Towarzystwa Przyjaciół Skansenu w Koźlikach.

Podczas odbywającego się w niedzielę 26 kwietnia 2026 r. w Bielsku Benefisu Jurija Hawryluka można będzie się obejrzeć wystawę „Podlasie w fotografiach Jurija Hawryluka”.

Benefis Jurija Hawryluka – ukraińskiego historyka, pisarza, publicysty, redaktora i fotografa z Podlasia odbędzie się o godz. 15 w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bielsku Podlaskim (ul. Kazimierzowska 14).

Wydarzenie na Facebooku:

https://www.facebook.com/events/917027314664069

Więcej o wydarzeniu i o Juriju Hawryluku:

Jurij Hawryluk zajmuje się również fotografią artystyczną i reportażową. Miał kilka wystaw fotografii (Bielsk Podlaski, Białystok, Lwów, Toronto). Specjalizuje się w fotografii spuścizny kulturowej Podlasia, podlaskich krajobrazów oraz dokumentacji życia kulturalnego środowiska ukraińskiego regionu. Na wystawie prezentowanych jest kilkadziesiąt poruszających fotografii Podlasia autorstwa Jurija Hawryluka.

Zapraszamy do udziału w benefisie!

Organizatorzy: Podlaski Instytut Naukowy, Związek Ukraińców Podlasia Союз yкраїнців Підляшшя, redakcja Ukraińskiego pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”

we współpracy z Miejska Biblioteka Publiczna w Bielsku Podlaskim i Skansen Kozliki Towarzystwem Przyjaciół Skansenu w Koźlikach

Wydarzenie jest współfinansowane ze środków Województwo Podlaskie, przy wsparciu Towarzystwa Przyjaciół Skansenu w Koźlikach.

Podczas odbywającego się w niedzielę 26 kwietnia 2026 r. w Bielsku Benefisu Jurija Hawryluka odbędzie się koncert ukraińskiej poezji śpiewanej w wykonaniu legendarnego ukraińskiego barda Romana Hawrana.

Benefis Jurija Hawryluka – ukraińskiego historyka, pisarza, publicysty, redaktora i fotografa z Podlasia odbędzie się o godz. 15 w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bielsku Podlaskim (ul. Kazimierzowska 14).

Wydarzenie na Facebooku:

https://www.facebook.com/events/917027314664069

Więcej o wydarzeniu i o Juriju Hawryluku:

Roman Hawran, który wykona koncert podczas benefisu, jest kultową postacią kultury mniejszości ukraińskiej w Polsce lat 80. XX w., czyli czasów młodości J. Hawryluka. Ich znajomość i współpraca nawiązana ponad 40 lat temu trwa do dzisiaj.

R. Hawran jest absolwentem krakowskiej AGH, ukraińskim bardem, legendą lat osiemdziesiątych, nazywany był często „ukraińskim Kaczmarskim”. Znakomity głos i wspaniały akompaniament gitary powodują, że jego koncerty mają niezwykły klimat i inspirują, budząc wiele emocji. R. Hawran zdobył wielką popularność poruszającym i unikalnym wykonaniem ukraińskiej poezji śpiewanej w okresie odrodzenia życia narodowego społeczności ukraińskiej, gdy w Polsce poszerzała się przestrzeń wolności w schyłkowym PRL, z czego korzystała także mniejszość ukraińska. W nowatorski sposób wykonywał utwory ukraińskiego wieszcza narodowego Tarasa Szewczenki, innych klasyków literatury ukraińskiej, ale także ukraińskich poetów XX wieku, którzy nierzadko byli zakazani i represjonowani w Związku Radzieckim: Wasyla Symonenki, Wasyla Stusa.

Mieszka w Legnicy, na Dolny Śląsk jego rodzice trafili w rezultacie akcji „Wisła”, podczas której na północne i zachodnie ziemie Polski deportowano ponad 140 tysięcy ludności ukraińskiej. Jak sam mówił: „Żyjemy w czasach zmian, wielkich zmian. Pokolenie naszych rodziców doświadczyło brutalnej „Akcji Wisła”, my – komuny, potem rzucono nas w wir zmian. (…) Muzyka, mam takie ważne poczucie odczuwania jej… (…) Wychodzę na scenę, mam tremę i zaczynam śpiewać. I wtedy zostaje muzyka, a wszystko inne gdzieś zanika, zostaje tylko ona. (…) Siłą rzeczy, to co robię zawsze było w mniejszym lub większym stopniu podporządkowane wizji artystycznej. Jeśli jednak ktoś, tak jak ja, ma nieustanny głód tworzenia i obcowania z muzyką, to przy takiej pracy trzeba w jakiś sposób dać upust swojej muzycznej energii. W ten oto sposób moja „szuflada” zaczęła zapełniać się piosenkami i muzycznymi szkicami. Z czasem okazało się, że jest w tym wspólny mianownik – jest wizja na ciekawy muzyczny projekt”. Jako źródła swojej pasji do muzyki wskazuje: „To był Rajd „Karpaty”, Festiwale Kultury Ukraińskiej w Sopocie, Łemkowska Watra w Zdyni, festiwal „Oberih ” w Łucku na Ukrainie, to nauczyciele. Przepraszam wszystkich, że przez „skromność” wymienię największego: prawdziwego tytana – Jarosława Polańskiego. To on mnie ukierunkował (…) dużo i długo ze mną i nade mną pracował. To Regetów i kamienie w potoku, na które lubię patrzeć…”.

Występował z koncertami także na Podlasiu.

Zapis jego koncertu w Bielsku Podlaskim w 2013 r.:

Audycja „Dumka Ukraińska” Radia Białystok z 2013 r. o koncercie Romana Hawrana:

https://www.radio.bialystok.pl/dumka/index/id/105400

Zapraszamy do udziału!

Organizatorzy: Podlaski Instytut Naukowy, Związek Ukraińców Podlasia Союз yкраїнців Підляшшя, redakcja Ukraińskiego pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”

we współpracy z Miejska Biblioteka Publiczna w Bielsku Podlaskim i Skansen Kozliki Towarzystwem Przyjaciół Skansenu w Koźlikach

Wydarzenie jest współfinansowane ze środków Województwo Podlaskie, przy wsparciu Towarzystwa Przyjaciół Skansenu w Koźlikach.

Już w niedzielę 26 kwietnia 2026 r., odbędzie się w Bielsku Benefis Jurija Hawryluka – ukraińskiego historyka, pisarza, publicysty, redaktora i fotografa z Podlasia.

Wydarzenie odbędzie się o godz. 15 w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bielsku Podlaskim (ul. Kazimierzowska 14).

Podczas benefisu referaty dotyczące postaci Jurija Hawryluka, jego biografii, działalności, twórczości i znaczenia dla społeczności ukraińskiej Podlasia wygłoszą:

– kierownik Zakładu Studiów Międzykulturowych i Regionalnych Uniwersytetu w Białymstoku dr hab. Dorota Misiejuk, prof. UwB pt. „Jurij Hawryluk: odkrywanie znaczeń i budowanie narracji – pasja, wiedza, tożsamość”

– dyrektor Podlaskiego Instytutu Naukowego dr Grzegorz Kuprianowicz pt. „Jurij Hawryluk – ukraiński historyk, pisarz, publicysta, redaktor i fotograf z Podlasia”

Wydarzenie na Facebooku:

https://www.facebook.com/events/917027314664069

Więcej o wydarzeniu i o Juriju Hawryluku:

Zapraszamy do udziału!

Organizatorzy: Podlaski Instytut Naukowy, Związek Ukraińców Podlasia Союз yкраїнців Підляшшя, redakcja Ukraińskiego pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”

we współpracy z Miejska Biblioteka Publiczna w Bielsku Podlaskim i Skansen Kozliki Towarzystwem Przyjaciół Skansenu w Koźlikach

Wydarzenie jest współfinansowane ze środków Województwo Podlaskie, przy wsparciu Towarzystwa Przyjaciół Skansenu w Koźlikach.

W audycji TVP Białystok „Przegląd Ukraiński” pojawił się materiał, poświęcony planom działalności Podlaskiego Instytutu Naukowego w 2026 r.

O planach działalności Instytutu na rok 2026 mówił w audycji dyrektor Podlaskiego Instytutu Naukowego dr Grzegorz Kuprianowicz.

Audycja dostępna jest pod linkiem: https://bialystok.tvp.pl/91725153/22022026

W tegorocznym numerze rocznika „Almanach Ukraiński 2026” («Український альманах 2026») znajdują się artykuły członków Podlaskiego Instytutu Naukowego. Ostatnia część periodyku pt. „Mniejszości” zawiera m. in. dwa artykuły autorów podlaskich – Sławomira Sawczuka i dra Grzegorza Kuprianowicza.

Pierwszy z nich to artykuł Sławomira Sawczuka „Był czas entuzjastów. Czy będzie czas profesjonalistów? Struktury i instytucje ukraińskie na Podlasiu”. W zwartym tekście, na tle historii i aktualnego stanu ukraińskiego życia narodowego w regionie, autora przeprowadza cenną analizę perspektyw rozwoju aktywności ukraińskiej na Podlasiu, w szczególności w kontekście potrzeby tworzenia instytucji. Podsumowując, autora stwierdza: „Ukraińcy z Podlasia, o których niektórzy mówili, że „miało ich nie być”, pomimo swojej niewielkiej liczebności, wykazują aktywność, energię społeczną i organizacyjną od momentu „impulsu” końca lat 80. i początku lat 90., kiedy to stworzyli instytucjonalne „przyczółki” dla swojej działalności. (…) Sytuacja jednak pogarsza się, wraz z postępującą asymilacją, a sytuacja demograficzna w gminach, które były podstawą ukraińskiej tożsamości w regionie, jest tragiczna. W obliczu takich wyzwań indywidualny entuzjazm i zaangażowanie mogą nie wystarczyć, dlatego potrzebne jest silniejsze, zorganizowane wsparcie instytucjonalne”.

Drugi tekst to artykuł dra Grzegorza Kuprianowicza „Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce między prawem a rzeczywistością – problemy i perspektywy”. Poświęcona jest ogólnej i szerokiej charakterystyce aktualnej sytuacji mniejszości narodowych i etnicznych w państwie polskim w różnych dziedzinach, takich jak: życie kulturalne, edukacja, funkcjonowanie języków mniejszościowych, organy państwa odpowiedzialne za politykę mniejszościową, reprezentacja mniejszości w parlamencie i organach samorządu terytorialnego, obecność mniejszości w mediach, pamięć historyczna i upamiętnienie mniejszości, stosunek większości wobec mniejszości. Tekst dra G. Kuprianowicza w swoich wnioskach nawiązuje do artykułu S. Sawczuka, współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych stwierdza: „Obecnie system życia kulturalnego mniejszości opiera się głównie na działalności pozarządowych organizacji mniejszości narodowych i etnicznych, które w praktyce pełnią funkcje instytucji kulturalnych mniejszości. Istnieje tylko kilka publicznych instytucji kultury dla poszczególnych mniejszości (mniejszość ukraińska, jak większość mniejszości, nie posiada takiej instytucji), ale są to wyjątki i nie ma systemu takich instytucji ani jasnych zasad działania. (…) Dlatego, generalnie rzecz biorąc, życie kulturalne mniejszości funkcjonuje według innych zasad niż inne sfery kultury w państwie. Ponieważ w innych sferach życia kulturalnego państwa: od szczebla ogólnokrajowego po gminy, życie kulturalne opiera się na publicznych instytucjach kultury o stabilnym i systematycznym finansowaniu, o tyle w przypadku mniejszości (z nielicznymi wyjątkami) główny ciężar prowadzenia życia kulturalnego mniejszości spoczywa na organizacjach pozarządowych mniejszości narodowych i etnicznych. Wszystko to stawia życie kulturalne mniejszości w gorszej pozycji w porównaniu z innymi sferami życia kulturalnego w Polsce i pociąga za sobą daleko idące negatywne konsekwencje dla zachowania i rozwoju kultury mniejszości. (…) Konieczne jest wypracowanie nowego modelu życia kulturalnego mniejszości narodowych i etnicznych, który z jednej strony stwarzałby możliwości tworzenia instytucji kultury mniejszości z systemowym finansowaniem ze środków publicznych, a z drugiej strony stwarzałby warunki do rozwoju życia kulturalnego mniejszości w innych formach. (…) Przy tworzeniu nowych instytucji ważne jest uwzględnienie specyfiki poszczególnych mniejszości i regionów. Bardzo istotna jest również forma prawna powoływania takich instytucji, która przewidywałaby ich współtworzenie przez organy państwowe lub samorządowe oraz organizacje mniejszości”.

Wydawcą „ Almanachu Ukraińskiego 2026” jest Związek Ukraińców w Polsce. Redaktorem naczelnym periodyku jest dr Olga Popowycz.

Jak mogę zamówić „Almanach Ukraiński 2026”?

Cena 1 egzemplarza wynosi 35,00 zł; z przesyłką 45,00 zł.

Zamówienia można kierować na adres „Tyrsa” Sp. z o.o.:

„Tyrsa” Sp. z o.o., ul. Kościeliska 7, 03-614 Warszawa

e-mail: tyrsa@hot.pl, tel. +48 22 679 95 47

lub wpłacając równowartość liczby zamówionych egzemplarzy na konto bankowe:

TYRSA Sp. z o.o., Warszawa, Nr 95 1160 2202 0000 0000 3170 4029

lub przekazem pocztowym, wskazując liczbę zamawianych egzemplarzy.

W niedzielę 26 kwietnia 2026 r. odbędzie się w Bielsku Benefis Jurija Hawryluka – ukraińskiego historyka, pisarza, publicysty, redaktora i fotografa z Podlasia. Wydarzenie odbędzie się o godz. 15 w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bielsku Podlaskim (ul. Kazimierzowska 14).

Wydarzenie na Facebooku:

https://www.facebook.com/events/917027314664069

W programie:

– Dr Grzegorz Kuprianowicz, Jurij Hawryluk – ukraiński historyk, pisarz, publicysta, redaktor i fotograf z Podlasia

– Deklamacja utworów Jurija Hawryluka

– Dr hab. Dorota Misiejuk, prof. UwB, Jurij Hawryluk: odkrywanie znaczeń i budowanie narracji – pasja, wiedza, tożsamość

– Życzenia, wręczenie nagród i wystąpienia zaproszonych gości

– Słowo Jurija Hawryluka

– Koncert ukraińskiej poezji śpiewanej w wykonaniu Romana Hawrana

– Otwarcie wystaw: „Podlasie w fotografiach Jurija Hawryluka” oraz „Jurij Hawryluk – poeta, badacz, redaktor, wydawca: wystawa książek i czasopism”

Podczas benefisu będą prezentowane wystawy: „Podlasie w fotografiach Jurija Hawryluka” oraz „Jurij Hawryluk – poeta, badacz, redaktor, wydawca: wystawa książek i czasopism”.

Organizatorzy: Podlaski Instytut Naukowy, Związek Ukraińców Podlasia, redakcja Ukraińskiego pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”

we współpracy z Miejską Biblioteką Publiczną w Bielsku Podlaskim i Towarzystwem Przyjaciół Skansenu w Koźlikach

Wydarzenie jest współfinansowane ze środków Województwa Podlaskiego, przy wsparciu Towarzystwa Przyjaciół Skansenu w Koźlikach.

Zapraszamy do udziału!

Jurij Hawryluk jest ukraińskim historykiem, pisarzem, publicystą, redaktorem i fotografem urodzonym i mieszkającym w Bielsku Podlaskim. Jest jedną z kluczowych postaci życia kulturalnego, naukowego i społecznego społeczności ukraińskiej Podlasia.

Jest autorem kilku książek literackich, mieszczących utwory poetyckie i prozę w języku ukraińskim, zarówno w języku literackim, jak i miejscową gwarą ukraińską okolic Bielska Podlaskiego: В непроминаючому поході (Більськ Підляський 1986), Негербовії ґенеалогії (Більськ 1988), Голоси з Підляшшя (Париж – Львів – Цвікау 1999), Nechaj żywe Pudlasze!: Z pereżytoho i peredumanoho (Bilśk 2001), В павутинні життя (Більськ Підляський 2004), Хронологіон 2001-2011. Записки (Перемишль 2012). Jest członkiem Związku Pisarzy Ukrainy, jednym z zaledwie kilku mieszkających w Polsce.

Był redaktorem kilku ukraińskich wydawnictw periodycznych na Podlasiu, w tym wydawanego poza cenzurą w latach 80. XX w. periodyku „Osnowy”. W latach 90. XX w. był zaangażowany w wydawanie w Bielsku Podlaskim lokalnych periodyków: „U Siebie. Gazeta Bielska”, „Tygodnik Podlaski”. Od kilkudziesięciu lat jest redaktorem naczelnym Ukraińskiego Pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”, które w 2026 r. obchodzi jubileusz 35-lecia i jest najdłużej wydawanym periodykiem w historii Bielska Podlaskiego. Był założycielem ukraińskiego wydawnictwa „Dumka” w Bielsku Podlaskim. Jest autorem setek artykułów publicystycznych i popularno-naukowych zamieszczonych na łamach wielu periodyków w Polsce i za granicą.

Jurij Hawryluk jest uznanym badaczem-historykiem, absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, autorem wielu książek naukowych i popularno-naukowych takich jak: Z dziejów Cerkwi prawosławnej na Podlasiu w X-XVII wieku (Bielsk Podlaski 1993), „Ruś podlaska”. Podlasie w opisach romantyków (wyboru dokonał i opracował Jerzy Hawryluk, Bielsk Podlaski 1995), „Kraje ruskie Bielsk, Mielnik, Drohiczyn”. Rusini-Ukraińcy na Podlaszu – fakty i kontrowersje (Kraków 1999; 2 wyd. Bielsk Podlaski 2001), Podlasze. Śladami ruskiej przeszłości (Bielsk Podlaski 2000), Od wypraw Włodzimierza do Linii Curzona (Toronto-Białystok 2013), Kraina tura i żubra. Historia, kultura, zabytki ziemi bielsko-hajnowskiej (współautor, Puchły 2013). Jest również autorem i redaktorem wydanej niedawno monumentalnej antologii ukraińskojęzycznego piśmiennictwa Podlasia Krajina swojoho słowa (Bielsk Podlaski 2023). Jest autorem wielu artykułów naukowych. Jest zastępcą dyrektora Podlaskiego Instytutu Naukowego, działającego w Bielsku Podlaskim od 2018 r. i pełniącego rolę zakładu naukowo-badawczego, edukacyjnego i oświatowego społeczności ukraińskiej Podlasia

Od lat 80. XX w. zaangażowany jest w organizację ukraińskiego życia kulturalnego, wydawniczego, literackiego i naukowego na Podlasiu. Był organizatorem ukraińskich wydarzeń kulturalnych i naukowych w Bielsku Podlaskim oraz innych miejscowościach regionu. Jest członkiem Rady Głównej Związku Ukraińców Podlasia.

Zajmuje się również fotografią artystyczną i reportażową. Miał kilka wystaw fotografii (Bielsk Podlaski, Białystok, Lwów, Toronto). Specjalizuje się w fotografii spuścizny kulturowej Podlasia, podlaskich krajobrazów oraz dokumentacji życia kulturalnego środowiska ukraińskiego regionu.

Jurij Hawryluk od kilku dziesięcioleci odgrywa znaczącą rolę w życiu kulturalnym, literackim, naukowym, społecznym Podlasia i całej społeczności ukraińskiej w Polsce. Jego twórczość poetycka od połowy lat 80. była ważnym zjawiskiem w procesie literackim wśród społeczności ukraińskiej na Podlasiu. Pozostaje jednym z najdłużej czynnych i kontynuujących twórczość literacką autorów piszących w języku ukraińskim w Polsce. Położył wielkie zasługi dla zapoczątkowania działalności wydawniczej społeczności ukraińskiej na Podlasiu. Od dziesięcioleci pozostaje redaktorem naczelnym oraz kreuje charakter i oblicze ideowe Ukraińskiego Pisma Podlasia „Nad Buhom i Narwoju”, będącego jednym z głównych periodyków społeczno-kulturalnych mniejszości ukraińskiej w Polsce. Jego badania naukowe mają kluczowe znaczenia dla poznania i popularyzacji nieznanych stronic historii Podlasia. Przez lata pozostawał organizatorem ukraińskiego życia kulturalnego na Podlasiu. Odrębną sferą jego twórczości jest fotografią artystyczną i reportażową, postrzegany jest jako oryginalny i uznany artysta w tej dziedzinie.

Roman Hawran, który wykona koncert podczas benefisu, jest kultową postacią kultury mniejszości ukraińskiej w Polsce lat 80. XX w., czyli czasów młodości J. Hawryluka. Ich znajomość i współpraca nawiązana ponad 40 lat temu trwa do dzisiaj.

R. Hawran jest absolwentem krakowskiej AGH, ukraińskim bardem, legendą lat osiemdziesiątych, nazywany był często „ukraińskim Kaczmarskim”. Znakomity głos i wspaniały akompaniament gitary powodują, że jego koncerty mają niezwykły klimat i inspirują, budząc wiele emocji. R. Hawran zdobył wielką popularność poruszającym i unikalnym wykonaniem ukraińskiej poezji śpiewanej w okresie odrodzenia życia narodowego społeczności ukraińskiej, gdy w Polsce poszerzała się przestrzeń wolności w schyłkowym PRL, z czego korzystała także mniejszość ukraińska. W nowatorski sposób wykonywał utwory ukraińskiego wieszcza narodowego Tarasa Szewczenki, innych klasyków literatury ukraińskiej, ale także ukraińskich poetów XX wieku, którzy nierzadko byli zakazani i represjonowani w Związku Radzieckim: Wasyla Symonenki, Wasyla Stusa.

Mieszka w Legnicy, na Dolny Śląsk jego rodzice trafili w rezultacie akcji „Wisła”, podczas której na północne i zachodnie ziemie Polski deportowano ponad 140 tysięcy ludności ukraińskiej. Jak sam mówił: „Żyjemy w czasach zmian, wielkich zmian. Pokolenie naszych rodziców doświadczyło brutalnej „Akcji Wisła”, my – komuny, potem rzucono nas w wir zmian. (…) Muzyka, mam takie ważne poczucie odczuwania jej… (…) Wychodzę na scenę, mam tremę i zaczynam śpiewać. I wtedy zostaje muzyka, a wszystko inne gdzieś zanika, zostaje tylko ona. (…) Siłą rzeczy, to co robię zawsze było w mniejszym lub większym stopniu podporządkowane wizji artystycznej. Jeśli jednak ktoś, tak jak ja, ma nieustanny głód tworzenia i obcowania z muzyką, to przy takiej pracy trzeba w jakiś sposób dać upust swojej muzycznej energii. W ten oto sposób moja „szuflada” zaczęła zapełniać się piosenkami i muzycznymi szkicami. Z czasem okazało się, że jest w tym wspólny mianownik – jest wizja na ciekawy muzyczny projekt”. Jako źródła swojej pasji do muzyki wskazuje: „To był Rajd „Karpaty”, Festiwale Kultury Ukraińskiej w Sopocie, Łemkowska Watra w Zdyni, festiwal „Oberih ” w Łucku na Ukrainie, to nauczyciele. Przepraszam wszystkich, że przez „skromność” wymienię największego: prawdziwego tytana – Jarosława Polańskiego. To on mnie ukierunkował (…) dużo i długo ze mną i nade mną pracował. To Regetów i kamienie w potoku, na które lubię patrzeć…”.

Występował z koncertami także na Podlasiu.

Zapis jego koncertu w Bielsku Podlaskim w 2013 r.:

Audycja „Dumka Ukraińska” Radia Białystok z 2013 r. o koncercie Romana Hawrana:

https://www.radio.bialystok.pl/dumka/index/id/105400

„Zmartwychwstania dzień! Rozjaśnijmy twarze w radości! Obejmijmy jeden drugiego! Powiedzmy, bracia, do nienawidzących nas: «Darujmy wszystko w Zmartwychwstaniu!»…” (Stichery Paschy)

W radosne dni Paschy życzymy wszelkiego dobra od Zmartwychwstałego Chrystusa.

Niech światło Zmartwychwstania Pańskiego napełni naród ukraiński siłą i nadzieją na pokój i zwycięstwo.

Zgodnie z ukraińską tradycją pozdrawiamy: Христос Воскрес! – Chrystus Zmartwychwstał!

Podlaski Instytut Naukowy

24 marca 2026 r. dyrektor Podlaskiego Instytutu Naukowego dr Grzegorz Kuprianowicz jako współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych i przedstawciel mniejszości ukraińskiej w tej Komisji uczestniczył się w Warszawie w XCI posiedzeniu Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Było to pierwsze w pełni robocze posiedzenie tego organu opiniodawczo-doradczego Prezesa Rady Ministrów RP od czerwca 2025 r.

Podczas posiedzenia poruszono szereg istotnych dla mniejszości kwestii, w tym przekazano oficjalną informację o podziale dotacji na realizację w 2026 r. zadań mających na celu ochronę, zachowanie i rozwój tożsamości kulturowej mniejszości narodowych i etnicznych oraz zachowanie i rozwój języka regionalnego, przedstawiciel Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w KWRiMNiE podsekretarz stanu prof. Andrzej Szeptycki przedstawił interesujacą informację pt. „Problematyka mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym z perspektywy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego”, zaaprezentowano stanowisko strony rządowej wobec wniosków strony mniejszościowej KWRiMNiE o zmianę Kodeksu Karnego i Kodeksu Postępowania Karnego oraz stan prac nad ,,Krajową Strategią ds. zwalczania antysemityzmu i wspierania życia żydowskiego”, dyskutowano nad harmonogramem prac Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych w 2026 r. W punkcie Sprawy Różne poruszono kilka kwestii dotyczących mniejszosci ukraińskiej.

Dr G. Kuprianowicz jako współprzewodniczący KWRiMNiE współprowadził obrady Komisji wspólnie z współprzewodniczącym KWRiMNiE ze strony rządowej i sekretarzem stanu w MSWiA Tomaszem Szymańskim. Dyrektor PIN zabierał też głos w większosci punktów programu posiedzenia.

Fot. Zdjęcie: Paweł Łoza („Nasze Słowo”)