Przedstawiciele społeczności ukraińskiej Podlasia na spotkaniu z ekspertami Rady Europy ds. Konwencji Ramowej o Ochronie Mniejszości Narodowych
1 października 2025 r. odbyło się w Warszawie spotkanie delegacji Komitetu Doradczego Rady Europy ds. Konwencji Ramowej o Ochronie Mniejszości Narodowych z przedstawicielami ukraińskiej mniejszości narodowej w Polsce dotyczące realizacji w Polsce Konwencji Ramowej. W składzie delegacji mniejszości ukraińskiej byli również przedstawiciele społeczności ukraińskiej Podlasia: dyrektor Podlaskiego Instytutu Naukowego i współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych dr Grzegorz Kuprianowicz oraz zdalnie skarbnik Podlaskiego Instytutu Naukowego i jednocześnie pracownik naukowy Instytutu Socjologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie dr Andrzej Jekaterynczuk.
Spotkanie odbyło się w ramach trwającej właśnie piątej wizyty monitorującej realizację w Polsce Konwencji Ramowej o Ochronie Mniejszości Narodowych Rady Europy, która odbywa się w dniach od 29 września do 3 października 2025 r. Delegacja Komitetu Doradczego Rady Europy ds. Konwencji Ramowej o Ochronie Mniejszości Narodowych składa się z trzech ekspertów z Komitetu Doradczego – Laury-Marii Crăciunean-Tatu (odnośnie Rumunii), Tove H. Malloy (odnośnie Danii) i Judith Wyttenbach (odnośnie Szwajcarii). W imieniu Sekretariatu Rady Europy delegacji towarzyszy Michaël Guet.
W skład delegacji ukraińskiej mniejszości narodowej w Polsce na spotkanie z ekspertami Rady Europy, obok dra G. Kuprianowicza i dra A. Jekaterynczuka, wchodzili także: prezes Związku Ukraińców w Polsce Mirosław Skórka, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 8 im. Łesi Ukrainki z ukraińskim językiem nauczania w Bartoszycach, radca prawny i przedstawiciel mniejszości ukraińskiej w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych Piotr Fedusio (zdalnie).
Komitet Doradczy Rady Europy ds. Konwencji Ramowej o Ochronie Mniejszości Narodowych co pięć lat odwiedza każde państwo będące stroną w celu monitorowania wdrażania Konwencji Ramowej. Polska ratyfikowała Konwencję Ramową w 2000 roku. Obecna wizyta odbywa się w ramach piątego cyklu monitoringu w Polsce. Poprzednia wizyta w Polsce miała miejsce w lipcu 2019 r. Po wizycie Komitet Doradczy przyjmie opinię (sprawozdanie z monitoringu), do której władze zostaną zaproszone do przedstawienia uwag. Opinia zostanie opublikowana najpóźniej po otrzymaniu tych uwag. Cykl monitorowania kończy się przyjęciem rezolucji przez Komitet Ministrów Rady Europy.
Konwencja ramowa o ochronie mniejszości narodowych weszła w życie w 1998 r. i stanowi kompleksowy traktat międzynarodowy mający na celu ochronę praw osób należących do mniejszości narodowych. Tekst Konwencji ramowej ustanawia prawa przysługujące jednostkom, a także uzupełniające zobowiązania, które muszą respektować państwa. Chociaż Konwencja jest prawnie wiążącym instrumentem na mocy prawa międzynarodowego, określenie „ramowa” podkreśla zakres, w jakim państwa będące jej stronami mogą dostosowywać niektóre jej postanowienia do sytuacji w swoim kraju za pomocą ustawodawstwa krajowego i polityki rządowej. Konwencja jest prawnie wiążącym instrumentem na mocy prawa międzynarodowego.
Prawa, z których korzystają jednostki należące do mniejszości narodowych i uzupełniające zobowiązania, których ma przestrzegać państwo.
– Swobodne wyrażanie tożsamości etnicznej, kulturowej, językowej i religijnej.
– Niedyskryminacja.
– Promowanie skutecznej równości.
– Ochrona i rozwój kultur, religii i języków mniejszości.
– Promowanie dialogu międzykulturowego oraz ochrona osób należących do mniejszości przed wrogością lub przemocą.
– Korzystanie z wolności zgromadzeń, zrzeszania się, wypowiedzi, myślenia, sumienia i religii.
– Promowanie zróżnicowanej przestrzeni medialnej z nadawaniem w językach mniejszości i wspieranie mediów mniejszościowyc.
– Używanie języków mniejszościowych w kontaktach z władzami na obszarach tradycyjnie lub w znacznej mierze zamieszkałych przez mniejszości narodowe.
– Umieszczanie nazw własnych, nazw miejsc i innych oznaczeń topograficznych w językach mniejszości.
– Zapewnienie edukacji dostępnej dla wszystkich i wspieranie wiedzy międzykulturowej.
– Nauczanie języków mniejszości i w językach mniejszości w szkołach prywatnych i publicznych.
– Umożliwienie wpływania na publiczne podejmowanie decyzji w kwestiach dotyczących osób należących do mniejszości narodowych.
– Uczestnicwo w życiu kulturalnym, społecznym i gospodarczym.
– Powstrzymywanie się od manipulowania granicami w celu ograniczenia praw mniejszości.
– Promowanie praw mniejszości poprzez współpracę dwustronną, wielostronną oraz transgraniczną.
Tekst Konwencji Ramowej w języku polskim oraz raporty z realizacji postanowień Konwencji przez Polskę:
Dodaj komentarz