5. rocznica rejestracji Stowarzyszenia „Podlaski Instytut Naukowy”
Pięć lat temu, 22 lutego 2018 roku decyzją Sądu Rejonowego w Białymstoku zarejestrowano Stowarzyszenie „Podlaski Instytut Naukowy”. Rozpoczął wówczas działalność nowy podmiot naukowo-badawczy ukraińskiego środowiska naukowego Podlasia.
Stowarzyszenie powstało podczas zebrania założycielskiego, które odbyło się 17 sierpnia 2017 roku w Bielsku Podlaskim. Powołano organizację, której celem są badania nad dziejami i kulturą społeczności ukraińskiej Podlasia, dokumentacja życia społeczności ukraińskiej Podlasia, popularyzacja wiedzy o Podlasiu, działalność edukacyjno-oświatowa, organizacja życia naukowego, społecznego i kulturalnego społeczności ukraińskiej oraz działania na rzecz zachowania i rozwoju kultury ukraińskiej.
Idea powołania ukraińskiej instytucji naukowej na Podlasiu od wielu lat pojawiała się wśród liderów lokalnej społeczności ukraińskiej oraz osób pochodzących z Północnego Podlasia zajmujących się nauką. Mocno wybrzmiała ona w 2017 r. podczas obchodów 25-lecia Związku Ukraińców Podlasia, najstarszej i najważniejszej organizacji społeczności ukraińskiej regionu. To właśnie te obchody pokazały, że istnieje luka w obszarze systematycznego badania nie tylko historii, kultury i języka Podlasia, ale także najnowszej historii ukraińskiego odrodzenia narodowego na Północnym Podlasiu.
Wiosną i latem 2017 roku odbywały się liczne spotkania, prowadzono długie rozmowy na temat charakteru, obszarów działalności oraz nazwy nowej instytucji naukowej. Zebranie założycielskie nowego stowarzyszenia zwołano na 17 sierpnia 2017 roku w Bielsku Podlaskim. Wzięło w nim udział 11 osób, w tym kilka ze stopniami naukowymi. Na posiedzeniu zdecydowano o powołaniu Stowarzyszenia „Podlaski Instytut Naukowy”, uchwaleniu statutu, wyborze przewodniczącego Stowarzyszenia, Zarządu oraz Komisji Rewizyjnej. W skład Zarządu Stowarzyszenia „Podlaski Instytut Naukowy” weszli: dr Grzegorz Kuprianowicz (przewodniczący), Jerzy Gawryluk (wiceprzewodniczący), Ludmiła Łabowicz (sekretarz), dr Andrzej Jekaterynczuk (skarbnik). W skład Komisji Rewizyjnej weszli: dr Mikołaj Roszczenko, dr Andrzej Artemiuk, Elżbieta Tomczuk.
Proces rejestracji Stowarzyszenia „Podlaski Instytut Naukowy” zakończył się dopiero 22 lutego 2018 roku.
28 grudnia 2022 r. decyzją Sądu Rejonowego w Białymstoku do Krajowego Rejestru Sądowego wpisano zmianę nazwy oraz nowy statut Podlaskiego Instytutu Naukowego. Obecnie oficjalna nazwa organizacji to Podlaski Instytut Naukowy.