51 lat temu, 19 września 1972 roku, zmarł Andrij Nimyj, postać ważna dla narodzin i rozwoju ukraińskiego ruchu narodowego na Podlasiu w latach powojennych, także osoba zasłużona dla Kleszczel – miasteczka, które w tym roku obchodzi jubileusz 500-lecia nadania praw miejskich.
Andrij Nimyj (1900–1972) był działaczem społecznym i kulturalnym, organizatorem koła Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Kleszczelach w latach 50. i 70. XX w., organizatorem amatorskiego koła dramatycznego w miasteczku, biblioteki i innych przejawów zorganizowanego życia ukraińskiego.
Urodził się 21 października 1900 roku we wsi Masiwci, obecnie w Ukrainie, w obwodzie chmielnickim. Ten rodowity Ukrainiec, były Kozak Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, swoją drogę życiową związał z Kleszczelami, gdzie dbał o rozwój ukraińskiego życia społeczno-kulturalnego. Dzięki niemu w 1957 roku w miasteczku udało się zorganizować jedyne w czasach PRL koło Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego na Podlasiu. O działalności tego koła można przeczytać na naszej stronie internetowej:
O postaci Andrija Nimego i życiu kulturalnym Kleszczel w latach 60. i 70. XX w. można przeczytać w artykule opublikowanym w Ukraińskim Piśmie Podlasia „Nad Buhom i Narwoju” (nr 2/1993), „Entuzjasta z Kleszczel” autorstwa Iryny Bohun (1920-2012).
Autorka poddała analizie zachowane listy Andrija Nimego do Mykoły Derewianki, które obejmują okres od kwietnia 1963 do marca 1972 roku, z przerwą od X 1966 do III 1968 (mogły zaginąć). W artykule pisze o Nimym:
„Na tle jego korespondencji z M. Derewianką rysuje się postać prawdziwego działacza”.
„Andrij Nimyj należał do wymierającego już gatunku działaczy społecznych, które wszystkie swoje myśli i marzenia poświęcają pracy na rzecz swojego środowiska, wielokrotnie kosztem własnej kariery, a nawet życia rodzinnego”.
Artykuł jest dostępny na stronie internetowej „Nad Buhom i Narwoju”:
Andrij Nimyj zmarł 19 września 1972 roku i został pochowany na cmentarzu prawosławnym w Kleszczelach. Niestety, grób działacza od jakiegoś czasu nie istnieje. Utrwalił się na fotografiach Jurija Hawryluka.
16 września 2023 r. dyrektor Podlaskiego Instytutu Naukowego dr Grzegorz Kuprianowicz wziął udział w IV Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Ukraińcy i ich sąsiedzi na przestrzeni wieków: polityka, gospodarka, religia, kultura i życie codzienne”. Wydarzenie naukowe odbyło się w symbolicznym dla społeczności ukraińskim miejsce – w Domu Ukraińskim w Przemyślu. Organizatorem cyklicznej konferencji jest Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce.
W konferencji wzięło udział ponad 30 badaczy z Polski, Ukrainy, Czech. Obrady odbywały się w pięciu sekcjach. Jedna z sekcji dotyczyła akcji „Wisła”. Podczas jej obrad badacz z Podlaskiego Instytutu Naukowego dr G. Kuprianowicz wygłosił referat Reakcja Cerkwi prawosławnej na akcję „Wisła”.
Na zakończenie konferencji odbyła się prezentacja przewodniczącego Przemyskiego Oddziału Związku Ukraińców w Polsce Igor Horkowa Narodnyj Dim – Dom Ukraiński w Przemyślu. Z historii budynku, wręczenie medali Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego w Polsce „Сторож пам’яті” oraz wieczór autorski prof. dr. hab. Igora Hałagidy Pamiętać o każdym człowieku…” Ukraińskie straty osobowe konfliktu polsko-ukraińskiego 1939-1947 (w granicach Polski powojennej).
13 września 2023 roku w programie „Dumka Ukraińska” w Radiu Białystok pojawiły się informacje dotyczące II Podlaskiej Nagrody Naukowo- Literackiej. O laureatach oraz pracy kapituły opowiedzieli dyrektor Podlaskiego Instytutu Naukowego dr Grzegorz Kuprianowicz oraz członek Kapituły dr Andrzej Artemiuk.
Ustanowienie i przyznawanie Nagrody jest jednym z trzech działań zadania publicznego „Promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia”, sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.
Ustanowienie i przyznawanie nagrody jest jednym z trzech działań zadania publicznego „Promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia”, sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.
Serdecznie zapraszamy na spotkanie literackie z laureatami Podlaskiego Konkursu Literackiego „Piszemo po swojomu”, które odbędzie się 24 września 2023 r. (niedziela), godz. 15.00.
Udział wezmą:
Helena Aleksiejuk – laureatka І miejsca w kategorii „Dramat”
Agnieszka Daniluk – laureatka ІІІ miejsca w kategorii „Poezja”
Jerzy Plewa – laureat І miejsca w kategorii „Proza”
Walentyna Waszczuk – laureatka ІІІ miejsca w kategorii „Wspomnienia”
Prowadzenie: Jurij Hawryluk.
Miejsce spotkania: Miejska Biblioteka Publiczna w Bielsku Podlaskim (ul. Kazimierzowska 14)
Celem Podlaskiego Konkursu Literackiego „Piszemo po swojomu” było zachęcenie osób znających i używających ukraińskich gwar Podlasia do twórczości literackiej we własnym języku. W konkursie wzięło udział 15 uczestników, którzy zgłosili na konkurs kilkadziesiąt utworów.
Organizator: Podlaski Instytut Naukowy, partner: Związek Ukraińców Podlasia, współorganizator: Miejska Biblioteka Publiczna w Bielsku Podlaskim.
Konkurs odbywa się jako jedno z trzech działań zadania publicznego „Promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia”, sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.
Kontynuujemy publikację utworów laureatów Podlaskiego Konkursu Literackiego „Piszemo po swojomu”, organizowanego przez Podlaski Instytut Naukowy w partnerstwie ze Związkiem Ukraińców Podlasia. Ma to na celu promocję twórczości literackiej tworzonej gwarami ukraińskimi Podlasia, popularyzację konkursu oraz dotarcie do szerokiego grona odbiorców z literaturą pisaną „po swojomu”.
Przedstawiamy utwór Niny Grygoruk „Use powno ludi w chati”. Został on nagrodzony drugim miejscem w kategorii „wspomnienia” Podlaskiego Konkursu Literackiego „Piszemo po swojomu”.
Konkurs odbywa się jako jedno z trzech działań zadania publicznego „Promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia”, sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030, co stworzyło warunki do zorganizowania go przez Podlaski Instytut Naukowy w partnerstwie ze Związkiem Ukraińców Podlasia.
Rozpoczęliśmy prezentację na stronie internetowej Podlaskiego Instytutu Naukwoego postaci laureatów Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2023 rok. Jako pierwszą prezentujemy postać Eugenii Żabińskiej – laureatki Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za rok 2023 w kategorii „Twórczość literacka”.
Decyzję o przyznaniu Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2023 rok Kapituła Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej podjęła na swoim posiedzeniu 12 września 2023 r.
Celem Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej jest promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia poprzez uhonorowanie i nagrodzenie osób, które odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu, badaniu i rozwoju kultury i języka ukraińskiego Podlasia. Nagroda została ustanowiona w ubiegłym roku przez Podlaski Instytut Naukowy oraz Związek Ukraińców Podlasia. W 2023 r. Podlaska Nagroda Naukowo-Literacka została przyznana po raz drugi.
Ustanowienie i przyznawanie Nagrody jest jednym z trzech działań zadania publicznego „Promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia”, sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.
12 września 2023 r. Kapituła Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej na swoim posiedzeniu podjęła decyzję o przyznaniu Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2023 rok.
Laureatami Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za 2023 rok zostali:
Kategoria „Twórczość literacka”: Eugenia Żabińska
Kategoria „Działalność naukowa”: prof. Bazyli Nazaruk
Kategoria „Działalność popularnonaukowa”: dr Mirosław Stepaniuk
Kategoria „Twórczość publicystyczna”: Jerzy Misiejuk.
Celem Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej jest promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia poprzez uhonorowanie i nagrodzenie osób, które odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu, badaniu i rozwoju kultury i języka ukraińskiego Podlasia. Nagroda została ustanowiona w ubiegłym roku przez Podlaski Instytut Naukowy oraz Związek Ukraińców Podlasia. W 2023 r. Podlaska Nagroda Naukowo-Literacka została przyznana po raz drugi.
Laureaci Podlaskiej Nagrody Naukowo-Literackiej za rok 2023
Kategoria „Twórczość literacka”
Eugenia Żabińska (Eugenia Gawryluk) – ukraińska podlaska poetka, autorka trzech tomików poezji. Utwory poetyckie pisze w gwarze ukraińskiej rodzinnej Orli oraz w ukraińskim języku literackim. Członkini Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. Stała się jedną z najwybitniejszych przedstawicielek nowej generacji pisarzy podlaskich, którzy zwrócili się do języka ojczystego w burzliwych latach 80. XX wieku. Jej poezja była odzwierciedleniem poszukiwań własnej tożsamości tego pokolenia ukraińskojęzycznych prawosławnych mieszkańców Podlasia, które wchodziło w dojrzałe życie w latach 80. XX wieku i odkrywało, że ich język i kultura są częścią ukraińskiej przestrzeni etniczno-kulturowej. Wiersze poetki zachwycają subtelnością, delikatnością i liryzmem.
Kategoria „Działalność naukowa”
Bazyli Nazaruk – ukraiński literaturoznawca, tłumacz, wykładowca akademicki, ukrainista, pochodzący z Południowego Podlasia. Jest jednym z najbardziej znanych i cenionych ukraińskich uczonych w Polsce w dziedzinie literaturoznawstwa. Wybitny przedstawiciel pokolenia Ukraińców Południowego Podlasia, doświadczonego przymusową deportacją podczas akcji „Wisła”, który wbrew okolicznościom zewnętrznym zdołał zachować własną tożsamość ukraińską, a następnie działać na rzecz ukraińskiej nauki i kultury w Polsce. Był kierownikiem Katedry Ukrainistyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz kierownikiem Redakcji Ukraińskiej Polskiego Radia. Ma znaczący wkład w badanie i popularyzację dorobku pisarzy ukraińskich mieszkających w Polsce (w tym także z Podlasia), a także twórczości podlaskiego malarza Bazylego Albiczuka. Jako wykładowca akademicki nie tylko przybliżył literaturę ukraińską Polakom, ale także kształtował wiele pokoleń studentów ukraińskich z Polski.
Kategoria „Działalność popularnonaukowa”
Mirosław Stepaniuk – regionalista, przyrodnik i krajoznawca. Od dziesięcioleci podejmuje aktywne działania służące badaniu i popularyzacji dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego Podlasia. W kręgu jego zainteresowań znajdują się różne wymiary życia Podlasia, w szczególności zachowywanie kultury i tradycji oraz lokalnych gwar ukraińskich. Dziedzictwo kulturowo-językowe regionu postrzega jako głęboko osadzone w realiach środowiska naturalnego i walorów przyrodniczych Podlasia oraz w jego historii i współczesności. Był jednym z założycieli Związku Ukraińców Podlasia i jego przewodniczącym. Współzałożyciel i przewodniczący Stowarzyszenia Dziedzictwo Podlasia. Dyrektor Białowieskiego Parku Narodowego (2012-2015). Jest jedną z najbardziej znaczących postaci środowiska ukraińskiego Podlasia. W sposób znaczący przyczynił się do poznania, zachowania i popularyzacji ukraińskiego dziedzictwa kulturowego Podlasia oraz walorów przyrodniczych i krajobrazowych regionu.
Kategoria „Twórczość publicystyczna”
Jerzy Misiejuk – dziennikarz, redaktor oraz producent telewizyjny i radiowy, od ponad trzydziestu lat przygotowujący ukraińskie audycje radiowe i telewizyjne na Podlasiu. Autor pierwszych audycji radiowych w języku ukraińskim w Polskim Radiu Białystok. Od 1999 r. autor audycji telewizyjnej w języku ukraińskim, która od 2003 r. emitowana jest jako audycja „Przegląd Ukraiński” w TVP Białystok. Nadał „Przeglądowi Ukraińskiemu” rolę ważnej i mającej duże oddziaływanie audycji informacyjnej, prezentującej życie kulturalne i społeczne społeczności ukraińskiej Podlasia. Jest pionierem i znaczącą postacią ukraińskiego dziennikarstwa radiowego i telewizyjnego na Podlasiu, z długim i różnorodnym doświadczeniem pracy w mediach elektronicznych. Przygotowywana przez niego audycja telewizyjna dla społeczności ukraińskiej Podlasia „Przegląd Ukraiński” cieszy się dużym uznaniem widzów i odgrywa znaczącą rolę w ukraińskiej przestrzeni medialnej na Podlasiu.
Nagroda przyznawana jest przez Kapitułę, w skład której weszły osoby zaangażowane w działalność na rzecz zachowania i rozwoju języka i kultury ukraińskiej Podlasia, wskazane przez zarządy podmiotów ustanawiających Nagrodę, czyli Podlaskiego Instytutu Naukowego oraz Związku Ukraińców Podlasia.
Uroczyste ogłoszenie Laureatów oraz wręczenie Nagród za 2023 rok planowane jest 8 października 2023 r. w Bielsku Podlaskim.
Informacje o Nagrodzie oraz o procesie jej przyznawania są zamieszczane na stronie internetowej Podlaskiego Instytutu Naukowego: www.pninstytut.org/pl/popularyzacja/nagroda
Ustanowienie i przyznawanie Nagrody jest jednym z trzech działań zadania publicznego „Promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia”, sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.
9 września 2023 r. dyrektor Podlaskiego Instytutu Naukowego dr Grzegorz Kuprianowicz wziął udział w „Narodowym Czytaniu” w Bielsku Podlaskim. Wydarzenie to odbywa się dorocznie pod patronatem Pary Prezydenckiej. W 2023 r. w całej Polsce czytane były fragmenty powieści Elizy Orzeszkowej „Nad Niemnem”.
W Bielsku Podlaskim „Narodowe Czytanie” organizowane było przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Bielsku Podlaskim, a odbyło się w Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach. Fragmenty „Nad Niemnem” czytali m. in. starosta bielski Sławomir Snarski, wicestarosta bielski Piotr Bożko, burmistrz Bielska Jarosław Borowski, przedstawiciele służb mundurowych, uczniowie II Liceum Ogólnokształcącego z białoruskim językiem nauczania w Bielsku, przedstawiciele lokalnych instytucji kultury i stowarzyszeń, w tym dyrektor PIN dr G. Kuprianowicz. Wydarzenie zakończyło się prezentacją o postaci Elizy Orzeszkowej, przedstawioną przez dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bielsku Podlaskim Iwonę Bielecką-Włodzimirow. Wydarzeniu towarzyszyła oprawa muzyczna w wykonaniu grupy instrumentalno-wokalnej pod kierownictwem Dariusza Fionika, właściciela skansenu w Studziwodach.
Упокой, Господи, душу усопшої раби Твоєї, Єлизавети!
Вічная пам’ять!
Zarząd Podlaskiego Instytutu Naukowego
Ciasteczka
Ta strona używa plików cookie - małych plików tekstowych, które są umieszczane na Twoim komputerze, aby pomóc witrynie zapewnić lepszą obsługę. Ogólnie rzecz biorąc, pliki cookie służą do przechowywania preferencji użytkownika, przechowywania informacji dotyczących rzeczy takich jak koszyki zakupów i dostarczania anonimowych danych śledzenia do aplikacji stron trzecich, takich jak Google Analytics. Z reguły pliki cookie poprawiają jakość przeglądania. Możesz jednak preferować wyłączenie plików cookie w tej witrynie i na innych. Najskuteczniejszym sposobem jest wyłączenie plików cookie w Twojej przeglądarce. Sugerujemy skonsultowanie się z sekcją Pomoc przeglądarki lub przejrzenie strony internetowej wikipedia ciasteczka, która zawiera wskazówki dla wszystkich nowoczesnych przeglądarek. Akceptuję
Privacy & Cookies Policy
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
